Tagarchief: Onderwijs

De cruciale fase Over schijnkeuzevrijheid in het middelbaar onderwijs

Tijdens het derde jaar van hun opleiding worden alle havo- en vwo-scholieren geconfronteerd met die onvermijdelijke vraag: welk profiel kies ik? Een ogenschijnlijk vreugdevol moment. De overgang naar de tweede fase is een potentieel belangrijke stap in de intellectuele en persoonlijke ontwikkeling. Voor het eerst kan de scholier het vakkenpakket afstemmen op de eigen interesses en talenten. Maar hoe vrij is de profielkeuze eigenlijk?

Door Stefan Sleeuw

Het gebrek aan differentiatie van de eerste drie jaren wordt in de tweede fase ingeruild voor een specifiek pakket, aangevuld met beperkt aantal keuzevakken. Waar de scholier in de onderbouw nog volledig gebonden is aan één lesprogramma, biedt de tweede fase de mogelijkheid om een eigen stempel te drukken op het onderwijs. Een zegen, zou je zeggen. Toch vormt juist dit keuzemoment voor velen een bron van onzekerheid en frustratie. In veel gevallen is het een noodzakelijkheid die eerder gevreesd dan verwelkomd wordt. Hoe is dit mogelijk, gegeven dat we keuzevrijheid doorgaans als waardevol beschouwen? De oorzaak schuilt in het feit dat de tweede fase in haar huidige vorm ten onrechte wordt gepresenteerd als volwaardige keuze. Dat wat we in het algemeen waardevol vinden aan het maken van keuzes, zelfexpressie en autonomie, komt in het kiezen van een profiel maar gedeeltelijk tot uiting. Dit leidt niet alleen tot teleurstelling en demotivatie bij scholieren, maar ook tot een verwrongen beeld van de waarde van keuzevrijheid. Herdefiniëring is vereist; herziening is wenselijk.

Lees verder De cruciale fase Over schijnkeuzevrijheid in het middelbaar onderwijs