Tagarchief: Geschiedenis

Frederick de Grote De filosofische manifestaties van een verlichte monarch

Onder de talloze koningen, keizers en andere geweldenaren die in de loop van de geschiedenis de revue zijn gepasseerd, bevinden zich bar weinig heersers die filosofisch georiënteerd zijn. Dit is eigenlijk best vreemd, omdat de persoon die over het lot van de bevolking, van het eigen land en vaak ook de omringende landen beslist een enorme verantwoordelijkheid draagt. Hoe de heerser moraliteit beschouwt, wat hij onder regeren verstaat en hoe hij ten opzichte van geweld staat is niet alleen cruciaal voor zijn eigen handelen, maar ook voor zijn onderdanen en de toekomst van zijn land. Gezien filosofie gemoeid is met deze vragen lijkt het in theorie een waardevolle toevoeging voor een heerser.

Door Gillis Wiltenburg

In de praktijk lijkt het echter alsof heersen en filosofie twee heel verschillende zaken zijn. Ik ben in ieder geval niet de eerste die met het concept van de filosofenkoning heeft gespeeld. Toch hebben ze bestaan, deze filosofenkoningen. Niet op de wijze zoals Plato ze had voorgesteld, en zeker niet in de getalen die wij als filosofen zouden willen zien (uiteraard). Sterker nog, in de Westerse geschiedenis is er maar één filosofenkoning geweest in de afgelopen eeuwen. We hoeven daar niet over te treuren, want tussen een enorme hoeveelheid matige tot ronduit incompetente en achterlijke alleenheersers behoort deze filosofenkoning tot de schamele groep van de ‘geweldenaren’. Ik spreek hier over de eerste verlichte monarch, bijgenaamd ‘Fritz’ en ‘de Oom van Duitsland’; ofwel Frederick de Grote. Voor degenen die van hem gehoord hebben is het misschien opmerkelijk dat ik Frederick een filosofenkoning noem. De titel van ‘de Grote’ wordt over het algemeen geschonken aan de heerser die het land verrijkt, meestal door middel van succesvolle en intensieve oorlogsvoering. Dit is bij Frederick zeker het geval, maar zoals wordt besproken is de rol die filosofie speelt in zijn leven, heerschappij en strijd zowel onbekend als onbetwist. Ik belicht hoe zijn succes als heerser gepaard ging met zijn liefde voor filosofie.  Lees verder Frederick de Grote De filosofische manifestaties van een verlichte monarch

Vergeten filosoof: Margaret Cavendish Waarom appels ook rationeel zijn

Dat het vroegmoderne tijdperk thuis was aan vele grote wijsgeren en wetenschappers staat buiten kijf. De traditionele canon is echter nooit compleet, en zeker vrouwelijke denkers vallen vaak buiten de boot. Eén zo’n onderbelichte denker is Margaret Cavendish, een materialist uit de 17e eeuw die in haar denken het debat aanging met prominente figuren als Thomas Hobbes en René Descartes.

Door Lonneke Oostland

Een persoon kan worden vergeten op verschillende manieren. Je kan iemand ooit belangrijk hebben gevonden maar diegene weer vergeten zijn, of je kan vergeten zijn iemand überhaupt belangrijk te vinden. Dit laatste is het geval bij Margaret Cavendish. Hoewel er – voor een vrouwelijke filosoof – in de academische wereld relatief veel onderzoek naar haar wordt gedaan, moet ik vaak uitleggen aan studiegenoten wie ze is en wat haar theorie behelst. Tijd om dat voor eens en voor altijd goed te doen. Tijd voor een vergeten filosoof.  Lees verder Vergeten filosoof: Margaret Cavendish Waarom appels ook rationeel zijn