Tagarchief: Geheugen

De tijd hervonden De herinneringsrevolutie en de opkomst van de complete biografie

Als het gaat om de gevolgen van de digitalisering, is privacy terecht vaak één van de hoofdthema’s van deze tijd. Een aspect dat veel minder aandacht krijgt betreft de transformatie van de manier waarop we herinneren. De nieuwe omgang met het verleden die technologie ons biedt dan wel opdringt, verdient een verkenning. 

Door Willem Pouwels

We leven in een tijd waarin het verleden, vooral ons eigen persoonlijke verleden, soms ondergewaardeerd lijkt. De moderne mens, altijd mindful in het nu levend, is in zijn schaarse momenten van verstrooidheid hoogstens gericht op de toekomst, die vol onverwezenlijkte plannen is, maar vooral niet op het verleden. Noem dit een karikatuur, het lijdt geen twijfel dat de grote plaats die herinnering inneemt in het leven in deze tijd al gauw wordt onderschat. Hoe vaak horen we niet dat we niet in het verleden moeten blijven hangen, niet te veel terug moeten kijken. Het heden is hip. Maar wie het verleden niet wil kennen, verraadt zichzelf. Het verleden is immers niet los te zien van onze eigen identiteit, omdat onze herinneringen de bouwstenen zijn van het verhaal dat we over ons eigen leven vertellen.

In sterk contrast met de hedendaagse mentaliteit voltrekt zich, voortgestuwd door de technologische ontwikkelingen, een heuse revolutie op het gebied van herinneren. Meer dan ooit in de geschiedenis legt de mens vast wat hij doet. Ik stel voor de selfie-stok, op zich maar een randverschijnsel van deze immense registratiegolf, te nemen als het symbool hiervan bij uitstek. De laatste jaren heeft deze herinneringsrevolutie een extra boost gekregen door de opkomst van smartphones en sociale media. Vooral deze laatsten krijgen veel aandacht, zowel positief als negatief. Maar Facebook en Instagram vormen slechts de etalage waarachter zich nog een hele winkel aan digitale herinneringen bevindt. Denk aan ons gedrag op het internet, waar je geen stap zet zonder een afdruk achter te laten. Allerhande apps houden bij hoeveel we bewegen en welke restaurants we bezoeken, om maar wat te noemen. Verzin het, en er is een app voor. Hetzelfde geldt voor de ontelbare hoeveelheid accounts die we bijna dagelijks aanmaken om van allerlei diensten gebruik te kunnen maken. Ze leggen vast welke spullen we kopen, naar welke muziek we luisteren en welke series we volgen. Maar inderdaad, ook ons sociale leven wordt gedetailleerd in kaart gebracht, in de vorm van connecties en de informatie die we ermee uitwisselen. Doormiddel van ons prille huwelijk met de digitale technologie produceren wij allemaal – uitzonderingen daargelaten – een niet aflatende stroom herinneringen.  Lees verder De tijd hervonden De herinneringsrevolutie en de opkomst van de complete biografie