Tagarchief: Filosofie en samenleving

Er middenin! Filosofie tussen universiteit en samenleving

Sinds de afgelopen jaren is de discussie rondom de economisering van de universiteit en de druk op de geesteswetenschappen niet meer te stoppen. De vele artikelen, debatten en protesten hebben duidelijk laten zien dat er wijdverspreide onvrede heerst in de academische wereld. Emeritus hoogleraar wetenschapsfilosofie Hans Radder (VU) publiceerde onlangs een boeiend boek over de universiteitsproblematiek en de gevolgen voor de geesteswetenschappen. Hij besteedt speciaal aandacht aan zijn eigen vakgebied, de filosofie, door te stellen dat we de maatschappelijke waarde van filosofie moeten herzien. Remco bespreekt enkele kernpunten van de bundel.

Door Remco van der Meer

“De universiteit is een bedrijf geworden, de rector magnificus een topmanager (met bijbehorend salaris), de wetenschapper een kennisproducent en de student een rondshoppende consument.”
Zo luidt de kritiek van Hans Radder over de Nederlandse universiteit. Zijn essaybundel, Er middenin! gaat uitgebreid in op de financiële en bureaucratische problemen waar de wetenschappen mee te kampen hebben. Een belangrijk punt is dat er door de huidige financieringsstructuren te weinig ruimte is om af te wijken van een natuurwetenschappelijk keurslijf in geestes- en sociaalwetenschappelijk onderzoek. De ondertitel luidt echter ‘Hoe filosofie maatschappelijk relevant kan zijn’, en ook over dat onderwerp heeft Radder veel interessante dingen te zeggen. Een belangrijke vraag is bijvoorbeeld of geesteswetenschappelijk onderzoek haar neerslag altijd moet vinden in academische artikelen. Lees verder Er middenin! Filosofie tussen universiteit en samenleving

Breng de cultuurfilosofie terug! Een pleidooi voor een veelzijdige faculteit

De Faculteit Wijsbegeerte is een zelfstandige, bloeiende en veelzijdige faculteit”, zo valt op de site van de RuG te lezen. Het is echter de vraag of het tegenwoordig niet schort aan die veelzijdigheid. Hele generaties studenten leren sinds het verdwijnen van enkele vakken niet tot nauwelijks meer over Marx, Adorno, Rorty, Foucault, Lyotard en Habermas. Toch zijn dit ontegenzeggelijk allemaal denkers die deel uitmaken van de kern van het wijsgerig canon van de afgelopen eeuw. Een bachelorprogramma, zeker op één der laatste faculteiten filosofie, moet veelzijdig en gebalanceerd zijn. Daarom hier een pleidooi: meer continentale (politieke) filosofie in het bacheloronderwijs in Groningen.

Door Remco van der Meer

Het onderscheid tussen de meer literaire ‘continentale’ traditie en de precieze ‘analytische’, met haar exact-wetenschappelijke pretenties, is sinds het einde van de vorige eeuw steeds moeilijker te maken. Toch kan de werkwijze van de meeste hedendaagse academici nog wel enigszins in één van beide categorieën worden ingedeeld. De Groninger faculteit heeft een zeer goede naam als het gaat om het analytische onderzoek en vakkenaanbod. De belangrijke vraag is echter of de continentale traditie, en dan met name het sociaal-filosofisch georiënteerde deel, niet is gaan lijden onder die specialisatie. De faculteit wijsbegeerte in Gronigen lijkt in de ban geraakt van de analytische academische mode. Studenten en bestuur zouden hand in hand moeten strijden tegen deze bedreiging. Lees verder Breng de cultuurfilosofie terug! Een pleidooi voor een veelzijdige faculteit