Tagarchief: featured

Een lijn in het zand voor link links.

Een donderpreek

Door Pieter Bas Zuijlekom

Van oudsher is links een politieke constante. Aan links hebben we bijna alle progressie te danken. Onder links vallen het socialisme, het feminisme, het abolitionisme en ook het liberalisme is een linkse ideologie geweest. Links is altijd een geluid geweest tegen de gevestigde orde, of dit er nu eentje was van religieus conservatisme of neo-liberalisme, en voor de kleine man/vrouw/overig. Dit heeft echter niet altijd mooi uitgepakt. Zo hebben we de meest moordlustige regimes uit de vorige eeuw als links te duiden. In ons land heeft links zich gelukkig voornamelijk als een beweging voor inclusiviteit ontpopt. Zo kwam links met haar socialistische kleur het felst op voor de arbeider, de vrouw, de gekleurden en andere minderbedeelden.

Dit zijn, ook vanuit modern rechts standpunt, positieve ontwikkelingen in onze geschiedenis. Liberalen zijn er immers voor dat iedereen al zijn talenten mag ontwikkelen en zelfs conservatieven hebben geen probleem gehad met deze ontwikkelingen nadat ze doorgevoerd waren en een toevoeging bleken.

Er is echter iets loos met links, iets dat zeer link is. Anders dan het liberalisme en conservatisme gelooft links niet uit zichzelf in de rechtstatelijke en democratische instituties die wij in Nederland kennen. Dit levert complexe morele grenzen op die niet principieel duidelijk zijn. Er kan gesteld worden dat links behoefte heeft aan een lijn in het zand om niet te vervallen tot radicale malloterie.

Lees verder Een lijn in het zand voor link links.

As-salāmu alaykum, wa ʿalaykumu s-salām

Betreft de ‘Nederlandse cultuur’ ten tijde van museumdenken

Wat is cultuur? Is cultuur statisch of onderhevig aan flux? Zijn we Nederland aan het verbouwen tot een museum? In dit artikel sta ik stil bij deze vragen en bouw ik voort op mijn onzekerheid ten aanzien van mijn multiculturele participatie, of beter gezegd, het gebrek daaraan. Het Nederlandse integratiedebat wordt onder de loep genomen aan de hand van socioloog Willem Schinkel, die aantoont dat Nederland lijdt aan sociale hypochondrie. Welke houding moeten we innemen in het discours, of kunnen we ons beter afvragen of we überhaupt wel stelling moeten innemen? Theoloog Theo Sundermeier helpt ons hier een handje bij.

Al maanden loop ik rond met de gedachte. Elke keer als ik van de bushalte naar huis loop. Elke keer als ik een blokje om ga met de hond. En dan zie ik ze weer. Zal ik het dan nu eindelijk doen? Maar ik heb het lef niet. Als ik het zou doen dan zou het oprecht zijn. Dat wel, niemand kan mij beschuldigen van het tegenovergestelde. Ik wil graag bruggen bouwen. Tot elkaar komen. Op de uitspraak heb ik al jaren geoefend, wat een mooie taal ook eigenlijk. Heel poëtisch, een schitterende tongval. Het is een fantastische begroeting. Maar ik ben bang voor afkeuring. Ik ben geen moslim en de uitspraak heeft een enigszins religieuze lading. Maar wat zou ik graag mijn Arabische buurtgenoten en eigenlijk iedereen willen groeten met ‘as-salamu alaykum’, wat ‘de vrede zij met u’ betekent. Juist omdat het dit betekent, wil ik het graag zeggen. Onderzoek laat zien dat bijna negentig procent van de moslims elkaar met deze uitspraak begroet en dat bijna iedereen teruggroet met wa ʿalaykumu s-salām (de vrede zij ook met u), alaykumus-salämuwa-rahmatu Uāhi wa-barakãtuh (moge vrede, Gods barmhartigheid en zijn zegeningen tot u komen) of met een herhaling van de geïnitieerde groet. Hoe vredelievend is dat! Wat een diepgang heeft dit tegenover onze standaard groet: ‘hoe is ie?’ Als we denken dat we met deze groet serieus belangstelling tonen, dan hebben we het mis. Want het is vrijwel onvermijdelijk dat het betekenisloze antwoord ‘goed’ volgt. Betekenisloos, omdat zelfs wanneer het helemaal niet goed gaat met de ander, de ander alsnog geconditioneerd ontkennend antwoordt. Als taal onze manier van denken, onze manier van leven weerspiegelt, wat zegt dit dan? Wat zou ik graag deel uitmaken van een cultuur waar men elkaar groet door de ander vrede te wensen. Maar de mensen die deze groet gebruiken zijn vreemden voor mij, zij maken niet deel uit van de cultuur waartoe ik behoor. Ook ik ben lijdend voorwerp binnen het publieke debat over integratie, ik zie de nieuwsberichten voorbijkomen en onbewust trek ik mij iets aan van de scheiding tussen bevolkingsgroepen die wordt gepresenteerd in de media. Ik wil dit niet, ik voel me onzeker. Hoe komt dit? Waarom wordt er zo’n heftig onderscheid gemaakt tussen verschillende groeperingen in onze samenleving?

Lees verder As-salāmu alaykum, wa ʿalaykumu s-salām

Het grote wasknijpervraagstuk

Over de opkomst en ondergang van tijd

“En ik duw met al mijn kracht tegen de wijzers van de klok
Maar het lukt me niet ze af te remmen
En het zand glijdt zonder moeite tussen al mijn vingers door”

– Marco Borsato

Filosofische gedachten over tijd zijn op de meest onverwachte plaatsen terug te vinden. Toch heeft de tijd nog maar weinig van zijn enigmatische karakter verloren, wat de zoektocht naar diens essentie en destructie eigenlijk alleen maar interessanter maakt. D

Wat is tijd? Het lijkt een onschuldige vraag, maar zoals bij wel meer vragen het geval is, ligt er in het beantwoorden ervan een hele hoop problemen op de loer. Augustinus weet de problematiek omtrent de vraag wat tijd is mooi te verwoorden: “zolang niemand het me vraagt, weet ik het wel. Maar als ik op deze vraag antwoord moet geven, weet ik het niet meer.” In de eerste instantie lijkt het antwoord niet zo ingewikkeld: tijd is iets wat wordt aangegeven door de klok. Maar wat is dit ‘iets’ precies? En zou er – à la Berkeley – nog steeds tijd bestaan als er geen klok (of wat dan ook) was om hem te meten?

Lees verder Het grote wasknijpervraagstuk