Tagarchief: Ethiek

Het gevaar van een goed geweten Een deugdethisch perspectief op de morele verwondingen van oorlogsveteranen

In de nasleep van de langste oorlogen in de Amerikaanse geschiedenis is er groeiende aandacht gekomen voor de morele wonden van teruggekeerde veteranen. De morele last van schuld- en schaamtegevoelens is niet met pillen op te lossen, maar vraagt vooral om filosofische aandacht. Hoe is het mogelijk voor veteranen om deze loden last te torsen? De deugdethiek kan verder inzicht bieden in deze wonden evenals in het lange herstellingsproces.

Door Daniël Muller

“Morele wonden hebben de bijzondere eigenschap dat ze wel sluiten, maar nooit genezen; ze doen altijd pijn, en gaan altijd weer bloeden bij de  minste aanraking – zielswonden zijn voor immer gevoelige en gapende wonden.”
– Alexandre Dumas, De graaf van Monte Cristo

Ik herinner me nog goed de openingsscène van Francis Ford Coppola’s Apocalypse Now. Een wazig omgekeerd gezicht smelt samen met beelden van razende helicopters in een door napalm vuurballen brandende jungle. Gevangen in een groezelige hotelkamer vol gruwelijke herinneringen slaat Captain Willard zijn vuist kapot op zijn eigen spiegelbeeld, woedend op de persoon die hij is geworden met bloed bevlekte handen. Coppola’s film brengt de waanzin van het oorlogsgeweld dat innerlijk voortwoekert voelbaar nabij. Willard’s tocht op de rivier is in wezen een afdaling in zijn eigen ziel. De stille oorlog van binnen is een moreel slagveld.  Lees verder Het gevaar van een goed geweten Een deugdethisch perspectief op de morele verwondingen van oorlogsveteranen

Who cares? Why we should stop giving in to weakness of will

For most people ‘let’s go get a bacon-sandwich’ is very different from ‘let’s go drown a litter of fluffy kittens.’ No one (in his right mind) would want to hurt those little balls of fur. It is no secret however, that to make bacon animals are hurt too. People who believe hurting animals is wrong shouldn’t eat bacon then. But people often don’t act as they think they should. So what is happening between making a moral judgement and acting morally? 

By Silke Mast 

Imagine you wake up one morning feeling a strong urge to kidnap seven people, tie five of them to a train track, put the other two persons next to the train track and let one of those trolley trains ride towards the tied-up people full speed, to see whether one of the people next to train track will push the other one (who happens to be wearing a ridiculous amount of those lead belts divers wear) to stop the trolley train. You would probably think you have good reason not to give in to this urge. It would be a rather expensive undertaking, and those trolley trains are notoriously difficult to come by. This is not a problem however, since the International Trolleyology Foundation is willing to provide a generous donation and the city of San Francisco is happy to provide you with one of its unused trolley trains (with an irreparable brake-defect). Moreover, your friends at the International Trolleyology Foundation have somehow gotten permission for you to perform this experiment, so you won’t be charged with kidnapping or murder or abusing the train tracks. Chances are that you would still feel you have good reason to resist your desire to create a real life trolley problem. Lees verder Who cares? Why we should stop giving in to weakness of will

Regelcultuur: een kritische beschouwing Een ethische kijk op een alledaags fenomeen

Het studentenleven wordt vaak gezien als de meest zorgeloze tijd in het leven van de mens. Uitgaan kan nog dagelijks en daarna wakker worden in een vreemd bed is voor veel studenten niet vreemd. Toch is het goed om kritisch te kijken naar de dingen die we als normaal beschouwen. Is ‘regelen’ na het uitgaan ethisch verantwoord?

Door Jan Bant

“En, heb je nog geregeld?” is een vaak gestelde vraag na een avondje stappen of na een feestje. Een persoon ‘regelen’ houdt in met een persoon zoenen en/of seks hebben, vaak na het uitgaan. Het regelen maakt deel uit van het studentenleven voor veel studenten en is onderwerp van alledaags gesprek. Is het een manifestatie van zorgeloze vrijheid en van de zelfbeschikking van het eigen lichaam van de vrouw? Of is het een teken van het idee van mannen als jagers die zichzelf opdringen aan vrouwen en het in stand houden van ongelijkheden in de maatschappij? Deze vragen wil ik in dit essay bespreken aan de hand van de theorie over sexual harassment van Anita Superson, hoogleraar ethiek aan de University of Kentucky, en de theorie over sexual autonomy van Andrew Altman, werkzaam aan de Georgia State University, ook als ethicus.   Lees verder Regelcultuur: een kritische beschouwing Een ethische kijk op een alledaags fenomeen

De cadeautjesimperatief Column

Ik vind het fenomeen ‘cadeau’ al lange tijd erg intrigerend. Het extraatje dat eigenlijk toch verplicht is, de ‘vrijwillige bijdrage’ die door een chagrijnige juffrouw gevraagd wordt in het openbaar toilet. Onlangs heb ik een verandering doorgemaakt in mijn houding ten opzichte van het geven en krijgen van cadeautjes. Filosofisch vrij oninteressant zou je denken. Totdat ik drie fasen in mijn cadeau-geschiedenis onderscheidde die me sterk deden denken aan de morele ontwikkelingsstadia van Lawrence Kohlberg. Er leek in deze drie fasen namelijk sprake van een zekere vooruitgang. Is een cadeau dan niet alleen een beleefdheids- of aardigheidsetiquette, maar inderdaad een indicatie van morele vaardigheid waarvoor wellicht zelfs morele principes op te stellen zijn? Een overzicht van mijn cadeaugedrag.
Lees verder De cadeautjesimperatief Column