Regelcultuur: een kritische beschouwing Een ethische kijk op een alledaags fenomeen

Het studentenleven wordt vaak gezien als de meest zorgeloze tijd in het leven van de mens. Uitgaan kan nog dagelijks en daarna wakker worden in een vreemd bed is voor veel studenten niet vreemd. Toch is het goed om kritisch te kijken naar de dingen die we als normaal beschouwen. Is ‘regelen’ na het uitgaan ethisch verantwoord?

Door Jan Bant

“En, heb je nog geregeld?” is een vaak gestelde vraag na een avondje stappen of na een feestje. Een persoon ‘regelen’ houdt in met een persoon zoenen en/of seks hebben, vaak na het uitgaan. Het regelen maakt deel uit van het studentenleven voor veel studenten en is onderwerp van alledaags gesprek. Is het een manifestatie van zorgeloze vrijheid en van de zelfbeschikking van het eigen lichaam van de vrouw? Of is het een teken van het idee van mannen als jagers die zichzelf opdringen aan vrouwen en het in stand houden van ongelijkheden in de maatschappij? Deze vragen wil ik in dit essay bespreken aan de hand van de theorie over sexual harassment van Anita Superson, hoogleraar ethiek aan de University of Kentucky, en de theorie over sexual autonomy van Andrew Altman, werkzaam aan de Georgia State University, ook als ethicus.  

Sexual Harassment

Om te beginnen, wat bedoelt Superson met de notie ‘sexual harassment‘? In haar essay Sexual Harassement beschrijft Superson sexual harassment als de mannelijke overheersing en onderdrukking van vrouwen. Hierdoor worden stereotyperende rollen van deseksen in stand gehouden, zoals de ideeën dat vrouwen onder andere zorgzaam en emotioneel zijn, maar ook het idee van vrouwen als welwillende seksobjecten. Wanneer een man zich schuldig maakt aan sexual harassment is dit volgens Superson bewijs van zijn negatieve en denigrerende kijk op vrouwen in het algemeen. Naast het gebrek aan respect voor de autonomie van de vrouw als mens (zij kan immers zelf bepalen of ze zorgzaam of emotioneel wiltzijn, zij is dit niet per definitie), benadelen de stereotyperende rollen de vrouw met het ideedat ze minder geschikt zou zijn voor bepaalde posities en dus minder snel aangenomen wordt. Emotioneel gericht zijn is bijvoorbeeld geen goede eigenschap bij een beroep als rechter of politieagent.

Een ander beeld dat sexual harassment volgens Superson in stand houdt is dat mannen vanuit hun natuurseksuele jagers zijn en dat vrouwen vaak welwillend zijn, ook al lijkt het alsof ze zich verzetten. Dit beeld wordt in praktijk gebracht als mannen op stap gaan met als doel vrouwen regelen. Een man die met dit idee op stap gaat en vrouwen gaat versieren maakt zich volgens Superson schuldig aan sexual harassment. Vrouwen herkennen dit gedrag echter vaak niet als zodanig, ze zijn zich er niet van bewust of bevestigen zelf de stereotypes, ze denken daarbij dat de seksuele aantrekkingskracht van hun lichaam een centraal onderdeel van hun identiteit is. Volgens Superson zijn vrouwen namelijk sociaal geïndoctrineerd om te geloven dat hun lichaam hun belangrijkste onderdeel is.

Met deze definitie van sexual harassment die Superson gebruikt is regelen een teken van onderdrukking op basis van sekse, het gaat uit van bepaalde stereotypen en houdt deze in stand. Het zou dus oneerlijke machtsverhouding in de maatschappij in stand houden. Het idee van vrouwen als welwillende seksobjecten is een stereotypering en het handelen naar dit idee getuigt van sexual harassment.

Sexual Autonomy

Andrew Altman beroept zich in zijn essay The Right to Get Turned On: Pornography, Autonomy, Equality op sexual autonomy, ofwel seksuele autonomie, om het kijken van pornografie te verdedigen. Dit concept kan ook gebruikt worden om regelen te verdedigen. Seksuele autonomiehoudt in dat individuen een grote vrijheid behoren te hebben om hun eigen seksualiteit te definiëren en te beoefenen. Dit houdt uiteraard niet de overduidelijk immorele seksuele kwesties als verkrachting, kinderporno, en dergelijke in. Mensen mogen hun eigen seksuele leven indelen en anderen behoren deze keuzes te respecteren.

Altman vergelijkt een meer traditionele kijk op seksuele moraliteit met deze seksuele autonomie. Bij de traditionele seksuele moraliteitwordt het seksleven van een persoon vaak bepaald door maatschappelijke regels of ideeën. Alleen seks met als doel voortplanten was toegestaan in de maatschappij.

De moraliteit waar seksuele autonomie een goede representatie krijgt definieert Altman als liberal sexual morality, vrij vertaald als liberale seksuele moraliteit. Het seksuele leven van een persoon behoort tot niemand anders dan die persoon zelf. Het feit dat de seksuele keuzes of voorkeuren van een persoon onbegrip of walging kunnenveroorzaken bij een andere groep (zoals nog steeds wel gebeurt bij homoseksualiteit) is geen goede grond voor het verbieden of bekritiseren ervan. Seksualiteit is een centraal aspect van het bestaan volgens Altman en men kan dit het best ontwikkelen als er sprake is van een liberale seksuele moraliteit. Ook vindt Altman dat vrouwen onder deze liberale seksuele moraliteit eerlijkere deelnemers van de maatschappij worden. Het belang van de seksuele behoeften en vrijheden van de vrouw is namelijk al lang ondergeschikt gemaaktaan dat van de man en zou op deze manier gelijk gesteld worden.

Regelen zou dus een positief fenomeen zijn, het werkt mee aan de emancipatie van de vrouw, aangezien ze haar seksualiteit op een vrij manier kan ontwikkelen en uiten. Het is de manier waarop mensen kiezen hun eigen seksuele leven in te richten en daar hebben ze alle vrijheid in.

Vrijheid zonder onderdrukking

Er is dus een groot verschil te zien tussen Altman en Superson in hun oordeel over regelen. Beiden benaderen ze het vanuit een verschillende invalshoek en er is bij beiden wel wat op aan te merken. Seksuele autonomie is geen goed fenomeen als het oneerlijke machtsverhoudingen in stand houdt, maar het idee van sexual harassment is misschien beperkend voor het ontwikkelen van een seksuele identiteit. Regelen als handeling op zich is niet immoreel en het zou een goede manier kunnen zijn voor het uiten en ontwikkelen van seksuele behoeftes en voorkeuren. Echter, als het voortkomt uit een idee dat mannen ‘jagers’ zijn die jacht maken up hun ‘prooi’, de vrouw, dan getuigt het van stereotyperende en denigrerende ideeën over vrouwen.

Regelen is dus aan de ene kant niet immoreel, en zelfs goed te noemen, uitgaande van seksuele autonomie. Aan de andere kant is het immoreel, het gaat namelijk uit van stereotypes die onderdrukking in stand houden. Een oplossing zou kunnen zijn dat men zich bewust wordt van het beeld van mannen als ‘jagers’ en vrouwen als hun ‘prooi’. Dit stereotype houdt namelijk wel degelijk oneerlijke verhoudingen in stand. Een vrouw is, net als een man, een autonoom persoon met wensen en verlangens, geen prooi. Ook is het van belang dat men zich niet opdringt aan elkaar en dat tegenstribbelen of onzekerheid serieus genomen moet worden. Een seksuele activiteit kan alleen plaatsvinden indien er sprake is van toestemming van beide kanten.

 

Facebooktwittertumblrmail

Jan is vierdejaarsstudent en studeert filosofie en American Studies. Hij is sinds drie jaar redacteur en sinds twee jaar eindredacteur.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *