Vrouwen in de schaduw van de filosofie VU-studenten eisen meer diversiteit

Na de feministische golf in de jaren ‘70 en ‘80 werd de canon van primaire teksten en denkers binnen veel academische vakgebieden aangepast, maar de conservatieve wijsbegeerte is op dat gebied grotendeels hetzelfde gebleven. Volgens studenten wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit is het genoeg. Ze begonnen een petitie om meer aandacht te vragen voor vrouwelijke filosofen en feministische filosofie.

Door Sarah Bloem

Meer dan duizend studenten aan de KU Leuven ondertekenden vorig jaar een petitie om het vak Feministische Filosofie op te laten nemen in het curriculum van de studie wijsbegeerte. Het doorzettingsvermogen van deze studenten werd beloond: vanaf dit studiejaar zal het vak gedoceerd worden aan de universiteit. Dit inspireerde VU-studenten Roos van Unen en Marieke Berkers om zelf ook aan de slag te gaan. In eerste instantie wilden ze een nieuwe leesgroep opzetten, maar deze oproep kreeg zoveel belangstelling – alleen al 100 aanmeldingen voor de eerste bijeenkomst – dat ze het initiatief namen tot een petitie. In deze petitie werden drie eisen gesteld: tenminste één vrouwelijke filosoof per vak, een apart vak Feminist Theory en een interdisciplinaire minor Gender and Diversity Studies. Op 21 januari 2016 werd het symposium Diversifying Philosophy georganiseerd om de petitie te presenteren aan het bestuur. Enkele VU-docenten, waaronder prof. dr. W. Goris, H. Ghorashi en M. van Hees, gaven hele interessante lezingen over het onderwerp. De vraag van de dag: wat kan het opnemen van vrouwelijke filosofen en feministische filosofie bijdragen aan de studie wijsbegeerte? Met notitieboekje en pen in de aanslag reisde ik af naar Amsterdam om dat uit te zoeken. Lees verder Vrouwen in de schaduw van de filosofie VU-studenten eisen meer diversiteit

Superheld of vleermuisgek? Handelt Batman moreel juist?

Een van de bekendste superhelden uit de popcultuur is Batman, de zwartgeklede, nukkige held siert al jaren onze stripboeken, bioscopen en televisieschermen. Batman staat bekend als een moreel rechtschapen persoon, hij doodt niet, gebruikt geen geweren en redt zelfs gespuis als het nodig is. Maar is Batman wel zo rechtvaardig als hij zich voordoet? Mijns inziens handelt Batman moreel onjuist, en dit essay zal jullie vertellen waarom.

Door Richard L. Nobbe

In de eerste plaats moeten we weten wie Batman is, hierom zal er eerst gekeken worden naar wie hij is, wie is de man achter het vleermuismasker; wat motiveert hem, wat zijn zijn eigen regels en waarom heeft hij die regels? Als dit gedaan is, zal ik Batman een morele spiegel voorhouden, zodat ik duidelijk kan maken dat wat Batman doet, eigenlijk echt niet kan en dat deze founding father van de Justice League eigenlijk achter slot en grendel zou moeten.  Lees verder Superheld of vleermuisgek? Handelt Batman moreel juist?

Regelfetisjisten met identificatieproblemen Waarom gedreven regelfetisjisten gevaarlijk kunnen zijn

De kok uit het restaurant waar ik werk houdt van regeltjes handhaven en identificeert zich graag met wat ze doet, net zoals ontelbaar veel anderen. Op het eerste gezicht niet bijzonder problematisch, het klinkt zelfs bijna als een effectieve levensstrategie. Gelukkig ben ik er om jullie te waarschuwen voor deze mensen. Ik besefte namelijk dat deze gewoonten naast tenenkrommend, ook ontzettend schadelijk zijn.

Door Lieve de Vreede 

Het restaurant staat bekend om haar biologische, duurzame karakter. Laatst at er een groep van veertig mensen, waarna de schalen met eten voor driekwart gevuld terugkeerden. Iedereen vond het lekker, maar het was veel te veel. Ik vond het gek; hoe kan een ervaren kok zich nou zó vergissen in een hoeveelheid eten? Het toetje volgde en omdat van tevoren al bedacht was wat dat moest worden, stonden er veertig borden klaar met op elk bord drie stukken zelfgemaakte taart. Drie. Met de enorme hoeveelheid artikelen over milieuvervuiling, voedselverspilling en klimaatverandering in mijn achterhoofd protesteerde ik bij het uitserveren. Ik waarschuwde dat de mensen de drie stukken taart nooit op gingen krijgen en dat we straks nog veel meer eten weg zouden moeten gooien. De kok bleef borden vullen en gunde me noch een blik noch een woord waardig. De mensen aan tafel schoten in de lach toen ik het toetje neerzette: “Is dit voor één persoon?” Vier van hen hoefden niet en vijf mensen waren überhaupt al vertrokken na het hoofdgerecht. Het toetjesmoment liep snel ten einde; geen één bord was leeg en van de meeste borden was nog geen stuk taart gegeten. Ook in de keuken stonden nog onaangeroerde kant-en-klare borden taart. Ik vroeg de keuken of we de stukken taart die nog intact waren, misschien konden hergebruiken. Een verwijtende blik volgde van de leidinggevende chef-kok; “Ik serveer geen borden twee keer.” Zo. Die zat. Daar was ze trots op.  Lees verder Regelfetisjisten met identificatieproblemen Waarom gedreven regelfetisjisten gevaarlijk kunnen zijn

Vermijd simpele tegenstellingen Onderwijsaanbod en onderzoekscultuur aan onze faculteit

Naar aanleiding van de artikelen over cultuurfilosofie in de vorige Qualia en het debat eromheen dat op het moment op de faculteit speelt, schreef Jan-Willem Romeijn een bijdrage voor de Qualia. Is het wel zinvol om te denken in termen van analytische vs continentale filosofie?

Door Jan-Willem Romeijn

In de vorige Qualia schreef Remco van der Meer een betoog voor de terugkeer van continentale filosofie in het curriculum. In de faculteitsraad is dit ook ter sprake geweest, en onlangs schreef oud-hoogleraar René Boomkens nog een stuk voor de Qualia met onversneden kritiek op de faculteit. Tijd voor een reactie, vind ik, en dat doe ik op persoonlijke titel. Lees verder Vermijd simpele tegenstellingen Onderwijsaanbod en onderzoekscultuur aan onze faculteit

Laat mij toch angstig blijven Over de angst voor het burgerlijk leven

Als ik aan mijn toekomst denk, word ik een beetje bang. Ik word bang voor het burgerlijke leven dat me te wachten staat.  Ik zie hoe de meeste mensen van mijn toekomstige leeftijd leven. Vijfdaagse werkweek, twee keer per jaar op vakantie, een hoekhuis met Ikeakeuken en een bakfiets. Als ik dat vergelijk met het studentenleven schieten er gelijk allemaal mogelijke plannen voor studievertraging door mijn hoofd. Het gestructureerde leven dat blijkbaar door de meeste mensen wordt geaccepteerd, roept bij mij enkel weerstand op. Een burgerlijk, saai leven? Ain’t gonna happen to me.

Door Tosca Boot

Als student hebben we zo veel voordelen die wegvallen op het moment dat we gaan werken. Een student is vrij en onafhankelijk. Een dagje college skippen heeft nu eenmaal minder consequenties dan het wegblijven bij je kantoorbaan. Daarbij kunnen studenten hun lol op aan sport- gezelligheids- toneel- en studieverenigingen. Ze vieren feest en maken vrienden. Zodra jij 40 uur per week werkt en om zes uur ’s avonds thuis komt na een uur in de file te hebben gestaan, is het enige waar je aan kan denken een bord eten en je bed.
Het gevoel van weerstand tegen datgene wat komen gaat, is iets waar ik naar mijn idee niet alleen in sta. Door Het Parool wordt het bestempeld als het ‘twintigersdilemma’. De krant schreef in december over een reeks lezingen die gehouden werden in De Rode Hoed in Amsterdam. De lezingen gaan over moeilijkheden waar veel twintigers tegenaan lopen, zo ook over de vraag hoe we ons leven moeten invullen na onze studie. De animo voor deze lezingen is enorm. De student is bezig met zijn toekomst en enkelen zullen er misschien, net als ik, een beetje bang voor zijn. Is de angst voor het burgerlijke leven te rechtvaardigen? Lees verder Laat mij toch angstig blijven Over de angst voor het burgerlijk leven

Deugdenethiek en heldenverhalen Onderwijs door jedi, tovenaars en hobbits

Volgens Aristoteles heeft een kind geluk nodig om door een deugdzaam voorbeeld te worden opgevoed. Gillis betoogt dat geluk zeker een rol speelt, maar dat het heldenverhaal een methode biedt om de invloed van geluk in te perken. De held uit dit verhaal is namelijk een ideaal voorbeeld in de context van de deugdenethiek.

Door Gillis Wiltenburg

Ik denk dat elke ouder het beste wenst voor het kind en als opvoeder hieraan probeert bij te dragen. Een goede morele opvoeding is cruciaal om het kind een kans te geven op een goed leven. Helaas zijn niet alle ouders goede opvoeders en daarmee lijkt de toekomst van het kind door het lot bepaald te zijn. In dit artikel schets ik een situatie waarin (on)geluk een rol speelt voor de toekomst van een kind. Vervolgens betoog ik dat het kind in staat is om zich hier deels aan te onttrekken met behulp van de held uit het klassieke ‘goed’-versus-‘kwaad’ verhaal. Om dit aan te tonen correleer ik de moreel didactische waarde van het verhaal met de deugdenethiek. Eerst zal ik laten zien waarom de deugd en eudaimonia vertegenwoordigd zijn door de held, daarna waarom de deugd en eudaimonia van de auteur zelf aannemelijk is, en als laatste waarom het heldenverhaal een geschikt medium is voor de onderrichting in deugdzaamheid. Hieruit zal blijken dat het heldenverhaal het verwaarloosde kind hoop biedt, maar ook dat het waardevolle toevoeging is voor de opvoeding van elk kind. Als casussen gebruik ik de geschreven werken In de ban van de Ring en Harry Potter. Spoiler alert! Lees verder Deugdenethiek en heldenverhalen Onderwijs door jedi, tovenaars en hobbits

Beste Toske Repliek van onze decaan

Vorige week schreef Toske Andreoli een open brief aan decaan Lodi Nauta, naar aanleiding van de zoektocht naar een nieuwe docent voor de PPE-master. De brief was aanzet tot uitgebreide discussie op onze facebookpagina en nu is er ook een reactie van onze decaan zelf.

Beste Toske,

Tot een paar jaar geleden was er enkel een sollicitatiegesprek tussen sollicitant(e) en benoemingsadviescommissie. Dat hebben we veranderd, omdat we de feedback van zowel collega’s als studenten als input voor de benoemingscommissie erg belangrijk vinden. Vandaar dat we een proefcollege voor studenten en een presentatie voor de staf organiseren, naast het gebruikelijke sollicitatiegesprek. Dat kost de staf en de studenten veel tijd: de afgelopen keer een hele ochtend. Als blijk van onze grote waardering dat studenten die moeite en tijd willen nemen om de commissie (en de aanwezige staf) hun feedback te geven, verloten we drie boekenbonnen. (Persoonlijk zou ik alle aanwezigen wel iets willen geven als teken van dankbaarheid.) Lees verder Beste Toske Repliek van onze decaan

Beste Lodi Een open brief aan de decaan

Onze faculteit is op zoek naar een docent voor de nieuwe master Philosophy, Politics and Economics (PPE). Woensdag 24 februari zullen drie kandidaten proefcolleges geven aan studenten om te kijken welke kandidaat het beste uit de verf komt. In deze ingezonden brief legt masterstudent en oud-redacteur Toske Andreoli uit waarom ze hier niet aanwezig zal zijn.

Beste Lodi,

Bedankt voor de uitnodiging om de proefcolleges van de sollicitanten voor docent politieke filosofie bij te wonen.

Ik was verheugd te zien dat twee van de drie kandidaten vrouwen waren, aangezien vrouwen ernstig ondervertegenwoordigd zijn in de hogere regionen van de academische filosofie. Maar waarom worden er beloningen uitgeloofd onder de aanwezige studenten? Hebben de studenten de afgelopen tijd dan onvoldoende betrokkenheid met het onderwijsbeleid getoond?

Lees verder Beste Lodi Een open brief aan de decaan

[Hier een naar zichzelf als titel verwijzende titel] De alwetende verteller

Paul: Okay, we bet- what time is it? 
Peter: 8:40. 
Paul: That in, let’s say, twelve hours, all three of you are going to be kaput, okay? 
[Paul keert zich naar de camera en spreekt tot de kijker:] 
Paul: I mean, what do you think? You think they stand a chance? You’re on their side, aren’t you? Who are you betting on, hmm? 

Door Justin Warners

In Funny Games bezoeken twee jongens in polo-outfits een gezin van drie, dat in een riant vakantiehuisje aan het meer vertoeft. Ze komen eieren lenen. De burgerlijke onschuld lijkt compleet, maar wordt al snel doorbroken. Stapje voor stapje gaat het duo, Peter en Paul, over de grenzen van het gezin heen; Peter laat de eieren vallen, dus heeft hij er nog meer nodig. Zou hij niet even die mooie golfclub daar uit kunnen testen? Oeps, nu laat hij zijn nieuwe eieren ook al vallen. De situatie loopt snel uit de hand en het wordt duidelijk dat Peter en Paul zijn gekomen om het gezin te belagen.

Alles lijkt op zijn plaats te staan voor een conventionele thriller over een burgerlijk gezin dat door psychopaten geterroriseerd wordt. Dan komt, als ouders en zoon onder dwang de woonkamer in zijn geleid en ze tegenover de indringers zitten, het bovenstaande citaat. Het is de eerste keer, maar zeker niet de laatste, dat Paul, de leider van het stel, zich tot de kijker van de film wendt. Op een aantal cruciale momenten worden de ontwikkelingen in de film kort gepauzeerd of zelfs aangepast door een beroep op de kijker of op het feit dat de film maar een film is. Lees verder [Hier een naar zichzelf als titel verwijzende titel] De alwetende verteller

Boethius and Earth-2 A possible foundation for a multiverse-theory

An intriguing concept in modern fiction, concerning both comics and TV-shows alike, is the idea of a multiverse: the idea that our earth is merely one of many billions of earths coexisting parallel to one another. However, physics have yet to figure it out. The medieval philosopher Boethius on the other hand, seems to accidentally point his own theories towards a multiverse theory, one could almost say that Boethius supports a multiverse-theory.

By Richard Nobbe

Last week, and continuing this week, the TV-show The Flash takes place in an alternate reality, a parallel universe, known as Earth-2. Unlikely as it may seem, I consider the medieval philosopher Boethius an accidental perpetrator of this so-called multiverse-theory. I base my findings on Boethius Consolation of Philosophy, in which he, Boethius, argues with a manifestation of Philosophy itself. In this work Boethius struggles to unify both free will and the idea of an omniscient, all-seeing God. However, by eventually defining the difference between absolute necessity and conditional necessity, he manages to convince himself that both free will and a Creator can co-exist. However, by using the definitions of Boethius and applying them in a certain way, the possibility that he may have inadvertedly defended a multiverse-theory, is very interesting, especially from the viewpoints of a geek such as myself, the multiverse being a comic-, Sci-fi- and TV-trope since the fifties. But what did Boethius write? How does this apply to a multiverse-theory? Does it even make sense? All these questions will be answered in just under 2000 words, starting with the B-man himself.  Lees verder Boethius and Earth-2 A possible foundation for a multiverse-theory