Hiep hiep hoera voor voorzitter Duisenberg

Beste meneer Duisenberg,

Allereerst wil ik u feliciteren met uw aanstelling als voorzitter van de Vereniging voor Universiteiten (VSNU). U bent zich er vast van bewust dat uw aanstelling niet onomstreden was en ik moet toegeven dat ook ik een petitie heb ondertekend waarin uw voorzitterschap afgewezen werd. Dit lijkt misschien voorbarig aangezien u nog geen kans hebt gehad om u als voorzitter te bewijzen, maar ik voelde me hiertoe genoodzaakt vanwege een standpunt dat u al enige tijd verkondigt: ‘Pretstudies’ moeten verdwijnen. Als filosofe-in-wording en dus ‘pretstudent’ kan ik dit niet over mijn kant laten gaan.

‘Pretstudies’ zijn volgens u studies waarbij er weinig perspectief is op de arbeidsmarkt. Ik ben er niet helemaal zeker van wat u hier mee bedoelt, maar ik neem aan dat u bedoelt dat er niet veel banen zijn die aansluiten op een bepaald diploma. De ‘pret’ in ‘pretstudie’ zou dan refereren naar het doen van een studie die je leuk vindt, maar die je in de toekomst, om uw woorden te gebruiken, naar “de kaartenbakken van het UWV” brengt. Ik ben het over twee dingen geheel met u eens: mijn studie is geweldig leuk en eindigen in de kaartenbak van het UWV is onwenselijk. Om u een plezier te doen ben ik zelfs bereid aan te nemen dat er weinig perspectief op de arbeidsmarkt is. Wat ik daarentegen niet kan accepteren is uw visie dat alle studies die aan dit pretstudiecriterium voldoen zouden moeten verdwijnen.

Ik zal mijzelf als casus nemen: mijn specialisatie is in een relatief klein deelgebied van de ethiek. Deze specialisatie zal relatief weinig werkgevers aanspreken. Is dat een probleem? U denkt waarschijnlijk: ‘Ja, want weinig geïnteresseerde werkgevers resulteert in een geringe baankans, dus er is een aanzienlijke kans dat u straks bij het UWV zal moeten aankloppen.’ Er is echter een belangrijke factor die u moet meenemen in uw analyse: ik heb passie voor mijn vak. En dan heb ik het over oprechte passie, het soort dat je bereid maakt om je hele leven in het teken te zetten van één ding. Vreest u niet, ik heb voldoende realiteitszin om in te zien dat je op passie alleen geen carrière bouwt. De juiste kennis en vaardigheden zijn onontbeerlijk – ik zou echter willen stellen dat motivatie een heel belangrijke rol speelt in het vergaren van kennis en het ontwikkelen van vaardigheden. Het antwoord is dus nee, meneer Duisenberg, het is geen probleem dat er maar een paar werkgevers geïnteresseerd zijn in mijn specialisatie. Mijn specialisatie hoeft namelijk maar een paar werkgevers aan te spreken. Zolang die mensen in mij geïnteresseerd zijn, is mijn baankans behoorlijk.

Ik zou willen betogen dat u de oorzaak van het UWV-kaartenbakprobleem op de verkeerde plaats zoekt. Het is niet waar dat er bepaalde studies zijn die consequent louter studenten afleveren die geen kans maken op de arbeidsmarkt. Een studierichting als Scandinavische talen levert elk jaar een klein aantal, naar alle waarschijnlijkheid zeer gemotiveerde mensen af. Voor mensen met dit diploma is er maar een beperkt aantal banen beschikbaar, maar er zijn ook maar een beperkt aantal mensen met dit diploma. Wanneer vraag en aanbod in evenwicht zijn komen er geen nieuwe kaarten in het UWV-bakje.

Het eigenlijke probleem is mijns inziens dat veel faculteiten om hun voortbestaan te kunnen waarborgen genoodzaakt zijn zo veel mogelijk studenten te accepteren. Wat hierbij niet in acht genomen wordt – of beter gezegd: kan worden – is of deze studenten over de juiste motivatie en competenties bezitten om hun studie tot een succesvol einde te brengen. Niet elke studie is geschikt voor elke student. Bij bètastudies vinden we dat redelijk vanzelfsprekend, maar het geldt ook zeker voor wat u pretstudies noemt. Als faculteiten ongeschikte studenten moeten aannemen en opleiden, dan devalueert het diploma dat ze uitreiken. De meeste werkgevers zitten waarschijnlijk niet te wachten op iemand die tig jaar heeft gedaan over het behalen van een diploma met middelmatige cijfers. Als zo iemand in de kaartenbak van het UWV terecht komt, dan is dat echter niet de schuld van dat diploma, of van de studie die deze persoon heeft gedaan, maar van de manier waarop die persoon zijn of haar studie heeft gedaan.

Uw vijand, beste meneer Duisenberg, is niet de pretstudie. Uw vijand is de incompetente, ongemotiveerde student. Let wel dat deze student alleen relatief aan een bepaalde studie bestaat. Iemand die een ongemotiveerde en incompetente student Scheikunde is, kan best een uitstekende student Deens zijn die geen enkele moeite heeft met het vinden van een baan na zijn of haar studie. Uw plan om pretstudies op te heffen zou het UWV-kaartenbak probleem dus weleens veel groter kunnen maken dan het nu is.

Mijn advies voor u is simpel: zorg ervoor dat onderwijskwaliteit weer leidend wordt. Dwing faculteiten niet om studenten op te leiden die geen hart hebben voor hun studieonderwerp. Bied (toekomstige) studenten de mogelijkheid om te onderzoeken waar hun hart ligt zodat ze de juiste keuze kunnen maken, voordat hun naam op een kaart staat bij de UWV. U zult zien dat die kaartenbak zich niet langer vult met recent afgestudeerden. En, voor u ook prettig, dat verdere petities tegen uw voorzitterschap uitblijven. Nogmaals gefeliciteerd!

Hartelijke groet,

Silke Mast

Facebooktwittertumblrmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *