Categorie archief: Artikel

Socrates als Sofist Waarom Socrates Gorgias imiteert in Plato’s Gorgias

 

Plato staat bekend als iemand die de sofistische stijl verafschuwt. Deze bijna poëtische stijl is gericht op het overtuigen van mensen in plaats van het helder weergeven van argumentatie. In zijn dialoog de Gorgias kiest hij er toch voor om deze stijl te volgen. Hij kiest hiervoor de stijl van de sofist Gorgias van Leontini. Waarom gebruikt het personage Socrates deze stijl?

Door Linda Ham

Plato (±429-347 v.Chr.) is één van de bekendste filosofen uit de Oudheid. Hij hield zich bezig met een grote verscheidenheid aan onderwerpen, van ethiek tot epistemologie. Hij schreef dialogen waarin vaak andere filosofen voorkwamen, waaronder Socrates (Plato’s docent) en verscheidene sofisten. Deze sofisten, die leefden in de 5de eeuw v.Chr, waren docenten die rondreisden in Griekenland en zich voornamelijk richtten op de kunst van het publiek spreken. De uit Sicilië afkomstige Gorgias van Leontini (±485-380 v.Chr.) was één van de eerste sofisten. Hij werd in Athene bekend als redenaar door de uitvoerig gestileerde, duidelijk door de poëzie beïnvloede stijl die hij hanteerde. Een aantal van de door hem gebruikte stijlfiguren zou later bekend worden als de Gorgiaanse stijlfiguren.

Lees verder Socrates als Sofist Waarom Socrates Gorgias imiteert in Plato’s Gorgias

De kleur van de lucht

Over kleur, taal, onze ervaring van de wereld en de samenhang van deze drie, met in de hoofdrol een raadsel over een klein meisje en de kleur blauw.

Door Berend Pot

Ik zag laatst op een oude barometer twee mogelijkheden: ‘Regen’ en ‘Mooi’ Nu vind ik dat een grauwe, regenachtige dag ook heel mooi kan zijn, maar blijkbaar hebben we ooit besloten dat dat niet zo is. Het weer is alleen mooi als de zon schijnt, het droog is, en de lucht mooi helder is. Op het moment dat ik dit schrijf, is het buiten sinds lange tijd weer ‘mooi’ weer. We hebben sinds de laatste oliebol met smart en klaagzang zitten wachten op dit moment, en we zullen ervan genieten totdat we, geprikkeld door de eerste herfstblaadjes, weer beginnen te fantaseren over de gezellige chocoladeletters en kerststollen.

Dit mooie lente- en zomerweer gaat doorgaans gepaard met een mooie, heldere, blauwe lucht. Wie heeft er niet eens op zijn rug in het gras gelegen, naar de wolken gekeken, en zich verwonderd over die mooie, diepblauwe lucht?

Toch is er iets eigenaardigs aan die blauwe lucht.

Lees verder De kleur van de lucht

Kleurplatenwedstrijd

Omdat het thema van de laatste Qualia van dit jaar kleur is, hebben we een heuse kleurplatenwedstrijd uitgeschreven. De prachtige prent hieronder is van Elisa-Jai Huesken. Zoek je mooiste krijtjes, viltstiften en potloden en verbluf ons met je creatieve talent. Het resultaat daarvan kun je VOOR  30 september in het postvakje van de Qualia leggen. Veel kleurplezier!

 

‘Over de Vertroosting der Wijsbegeerte’ Een speculatie over de motieven van de schrijver

De vroegmiddeleeuwse filosoof Boëthius schrijft tijdens een onterecht gevangenschap een van de meest invloedrijke boeken van de middeleeuwen: Over de Vertroosting der Wijsbegeerte. Hij bespreekt hierin zaken als vrije wil en determinisme, het lot en goddelijke voorzienigheid. Ik vraag mij af waarom hij dit deed. Streefde hij eeuwige roem na of was het gewoon verveling?  

 

De tijd waarin Anicius Manlius Severinus Boëthius leefde, het Italië van de late 5e eeuw en de vroege 6e eeuw, was er een van politieke onrust. Nadat de laatste West-Romeinse keizer (symbolisch) was afgezet, nam de barbaarse legeraanvoerder Odoaker de macht over. Romeinen als Boëthius stonden formeel nog onder gezag van de Oost-Romeinse keizer in het Byzantijnse Rijk, maar een barbaar op de troon zinde de keizer niet. Daarom stuurde hij een leger onder leiding van Theodorik de Grote, die tot zijn dood in 526 over het West-Romeinse rijk heerste.   

Lees verder ‘Over de Vertroosting der Wijsbegeerte’ Een speculatie over de motieven van de schrijver

Officer Sam Should the U.S. be the World's Police Force?

Whether you like it or not, the world is becoming smaller every day. When the global village becomes a global city, who will keep its citizens safe? One nation in particular has taken it upon itself to ostensibly fulfill this task. Could the United States possibly be justified in seeking the role of an international ‘police force’?

By Berend Pot

In 2004, Matt Stone and Trey Parker, better known as the creators of the renowned animation series South Park, released a movie named Team America: World Police. The movie involves a team of string puppet super soldiers who are tasked with neutralizing the then leader of North Korea, Kim Jong-Il. Now, I am not going to tell you whether or not they succeeded, nor am I going to review the film. Instead I will use the film to introduce a criticism that is often leveled at the general aim of United States foreign policy during the last century. For the most part, Stone and Parker’s film is a satire about the position the United States has taken within the international community, which has often been described as one comparable to that of a police force. Interestingly, such comparisons have been made in the spirit of heavy criticism as well as praise and advocacy.

Lees verder Officer Sam Should the U.S. be the World’s Police Force?

De bioindustrie moordt niet Een toestemming voor vlees eten

Is vlees eten moord, genocide of slavernij? Activisten zoals Peter Singer, Tom Regan en recentelijk Roos Vonk omschrijven de bio-industrie met deze beladen termen. Ze beargumenteren daarmee dat vlees eten categorisch verkeerd is. In dit stuk wil ik daar tegenin gaan. Er is een duidelijk en relevant verschil tussen mens en dier. Dat verschil is dan wel niet te herleiden tot een fysiek verschil, het is desalniettemin van belang om te verklaren wat er  verkeerd is aan moord en slavernij.

Door Thomas Krabbenbos

De flexitariër

Er is een nieuwe morele categorie in de dierenrechtendiscussie in opkomst: de bewuste vleeseter, ook wel flexitariër genoemd. Een brede consensus is ontstaan dat dieren bewust zijn en dat hun welzijn gerespecteerd moet worden. Ook de klimaatverandering moet serieus genomen worden, dus mindert de flexitariër zijn vleesconsumptie, kiest biologisch en stemt voor strengere reguleringen in de bio-industrie. Toch is het een vleeseter. Op het eerste gezicht lijkt het een niet te rechtvaardigen schipperen. Aan de ene kant accepteer je verantwoordelijkheid ten aanzien van dieren, aan de andere kant accepteer je een of andere systematische schade. De flexitariër is volgens tegenstanders op z’n best een humanitaire slavenhouder, of een vriendelijke concentratiekampbeul.

Lees verder De bioindustrie moordt niet Een toestemming voor vlees eten

Vergeten filosoof Nicolás Gómez Dávila: een reactionaire kluizenaar

Wie reactionair is, is zo-ie-zo fout bezig. Of toch niet? Een paar maanden geleden las Wouter voor het eerst het werk van de reactionair Nicolás Gómez Dávila. En elke zin die hij las prikkelde hem of confronteerde hem met een ongemakkelijke waarheid – wat ons betreft hét teken van een belangrijke filosoof. Is de tijd dat we reactionairen simpelweg kunnen negeren dan voorgoed voorbij? 

door Wouter van Staveren 

Colombia: het land is reeds modern geworden. Als we ons denkbeeldig naar Bogotá verplaatsen, dan worden wij geconfronteerd door opzichtige, nieuwe winkels, ontelbaar veel kantoorgebouwen, het gebrom van auto’s, en even verderop het kabaal van de inwoners zelf, waarvan velen zich in de meest extravagante kledij hebben gedost, het is immers carnaval, dus alles is toegestaan. Hoe losbandiger hoe beter, op deze dag is het vulgaire heilig, vooral de (mooie) danseressen. Kijk ze eens dansen! (Houdt het dan verdomme nooit op?) 

Lees verder Vergeten filosoof Nicolás Gómez Dávila: een reactionaire kluizenaar

De Harlem Renaissance Emancipatie en de ontwikkeling van een nieuwe zwarte identiteit

De Renaissance bracht in Europa eeuwenlang de hergeboorte van klassieke kunst en filosofie met zich mee. Hierdoor kwamen er culturele en intellectuele ontwikkelingen die vandaag de dag nog invloed hebben. Minder bekend is de gelijknamige opleving van kunst en filosofie die een aantal eeuwen later plaatsvond in Harlem, in de Verenigde Staten. In de jaren ‘20 en ‘30 van de vorige eeuw maakte Harlem een culturele en intellectuele ontwikkeling door. Onder leiding van het idee van de ‘New Negro van Alain Locke (1885 – 1954) ontstond nieuwe kunst en een nieuwe zwarte identiteit. Óók de Harlem Renaissance heeft vandaag nog invloed. 

Door Jan Bant

1865, de Verenigde Staten. Slavernij werd officieel afgeschaft en miljoenen ex-slaven en tegenstanders van de slavernij juichten in vreugde. De vreugde bleek echter van korte duur. Na de afschaffing ontstond er niet direct een vrije en gelijke samenleving, inclusief justice for all. De erfenissen en overblijfselen van de slavernij waren nog duidelijk te merken. Toen in 1896 tijdens de beruchte Plessy v. Fergusonrechtszaak werd bepaald dat blank en zwart gescheiden moesten blijven, werden de zogenaamde Jim Crow-wetten ingevoerd in het Zuiden. Deze wetten bepaalden de rassenscheiding en stelden dat blanken en zwarten, en de voorzieningen waar ze gebruik van mochten maken, ‘separate but equal’ waren. Gescheiden maar gelijk, vergeleken met de slavernij klinkt het niet verkeerd: er is in elk geval gelijkheid. De praktijk leerde echter dat de voorzieningen van de zwarte Amerikanen constant van slechtere kwaliteit waren dan de voorzieningen van hun blanke landgenoten. Daarnaast waren veel ex-slaven nog steeds afhankelijk van de blanke grootgrondbezitters, waren zwarte Amerikanen tweederangsburgers door het ontbreken aan rechten, en kwam lynching niet zelden voor. Kortom, veel zwarte ex-slaven en hun nageslacht in het Zuiden van de Verenigde Staten leefden nog steeds in erbarmelijke omstandigheden, en er was reden genoeg voor zwarte Amerikanen om weg te willen uit het Zuiden. De eerste stap richting de Harlem Renaissance, de grootste bloeiperiode van zwarte Amerikaanse kunst en cultuur, is gezet.    Lees verder De Harlem Renaissance Emancipatie en de ontwikkeling van een nieuwe zwarte identiteit

Binding genoeg Hoopvolle stadswandelingen in Groningen

In een tijd van Facebookbubbels en angst voor het verliezen van de Nederlandse identiteit is het de vraag hoeveel er nog over is van de sociale binding in het land. Annemarie Kok, docent aan onze faculteit, ziet Groningen in Binding genoeg als een stad die zowat barst van bindingen. Met dit essay plaatst ze zich in een lange traditie van stadsfilosofie, maar, vroeg Maaike Rijntjes zich af, is haar standpunt eigenlijk wel houdbaar?

Lees verder op De Leesclub van Alles

Vergeten filosoof: Emil Cioran De profeet van de dood

Veel filosofen zijn rasoptimisten. Ze geloven in waarheid, progressie, en in de goedheid van de menselijke natuur. Maar is dit soort optimisme wel gerechtvaardigd? In dit stuk schrijft Wouter over een denker die zijn hele oeuvre wijdde aan het vernietigen van alle menselijke illusies – inclusief optimisme – om zo de mensheid te waarschuwen voor de gevaren die daarmee intrinsiek verbonden zijn.

Door Wouter van Staveren

There’s no tyrant like a brain.”  – Ferdinand, Journey to the End of the Night

Het is zomer in een klein boerendorp genaamd Rășinari. Gelegen in het mysterieuze Transsylvanië, geeft Rășinari een stille, harmonieuze indruk. We zien arbeiders, gekleed in Roemeense traditionele klederdracht, met hun gebruikelijke nauwkeurigheid hun werk verrichten in de weidevelden, die samen met de bergen het gehele dorp omringen. Het centrum van het dorp is verlaten, met uitzondering van een kleine groep dronkenlappen. Zij zingen, dansen en spelen viool; het moderne Boekarest lijkt wel een geheel andere wereld…

Vlakbij de plaatselijke kerk bevindt zich een heuvel met een begraafplaats. De grafdelver slentert met grote passen de heuvel op. Achter hem holt een klein jongetje: hij hoopt dat de grafdelver hem zal belonen met een doodshoofd – om voetbal mee te spelen! Zijn naam is Emil Mihai Cioran (1911-1995). Hoe had dit onschuldige kind kunnen voorzien dat het symbool van het doodshoofd, de Dood, hem voor de rest van zijn leven zou achtervolgen, en hem tot misschien wel de meest pessimistische filosoof ooit zou maken?

Tot op de dag van vandaag staat Cioran nog steeds in de schaduw van de andere grote nihilistische filosofen van zijn tijd, Sartre en Camus. En onterecht. Ik zal hier een poging wagen om licht te werpen op deze obscure, doch originele, denker.  Lees verder Vergeten filosoof: Emil Cioran De profeet van de dood