Beste Toske Repliek van onze decaan

Vorige week schreef Toske Andreoli een open brief aan decaan Lodi Nauta, naar aanleiding van de zoektocht naar een nieuwe docent voor de PPE-master. De brief was aanzet tot uitgebreide discussie op onze facebookpagina en nu is er ook een reactie van onze decaan zelf.

Beste Toske,

Tot een paar jaar geleden was er enkel een sollicitatiegesprek tussen sollicitant(e) en benoemingsadviescommissie. Dat hebben we veranderd, omdat we de feedback van zowel collega’s als studenten als input voor de benoemingscommissie erg belangrijk vinden. Vandaar dat we een proefcollege voor studenten en een presentatie voor de staf organiseren, naast het gebruikelijke sollicitatiegesprek. Dat kost de staf en de studenten veel tijd: de afgelopen keer een hele ochtend. Als blijk van onze grote waardering dat studenten die moeite en tijd willen nemen om de commissie (en de aanwezige staf) hun feedback te geven, verloten we drie boekenbonnen. (Persoonlijk zou ik alle aanwezigen wel iets willen geven als teken van dankbaarheid.)

De positie betreft een nieuwe collega voor het nieuw op te zetten masterprogramma Philosophy, Politics, and Economics (PPE). In deze tijd van bankencrisis, de migratieproblematiek, ecologische en sociale ontwrichting en andere grote problemen waar de wereld voor staat, is een interdisciplinaire aanpak en wijsgerige reflectie en analyse broodnodig. PPE-opleidingen bestaan al bijna 100 jaar in Engeland, de laatste tijd ook steeds meer in andere landen, want iedereen ziet het belang in van kritische, betrokken mensen die economie, politiek en wijsgerige en ethische reflectie met elkaar weten te combineren. Sinds de tijd van Adam Smith zijn filosofie, economie en politiek uit elkaar gegroeid, en dat is bepaald niet een onverdeeld gunstige ontwikkeling geweest zoals we elke dag kunnen constateren. Vandaar dat de faculteit geëngageerde en gemotiveerde bachelorstudenten van economie, filosofie, Internationale Betrekkingen en andere richtingen de mogelijkheid wil bieden zo’n PPE opleiding te doen. Deze opleiding zal gezien de doelgroep en mondiale thematiek in het Engels zijn.

Een zelfde motivatie hebben we bij de nieuwe master Filosofie en Maatschappij: de maatschappij heeft behoefte aan het kritische engagement van filosofen, en ook aan de heldere analyses die filosofen kunnen bieden van ontwikkelingen in maatschappij en wetenschap. Vandaar een vak als Filosofische Interventies, en nu ook Filosofisch Engagement, en meer nadruk op de rol die filosofie kan spelen in allerlei debatten in andere vakken, reeds gegeven of nog te ontwikkelen. Een groot deel van deze opleiding is Nederlandstalig.

Het idee dat filosofie dienstbaar kan zijn aan wetenschap en maatschappij stond ons ook voor ogen bij de oprichting van het Kenniscentrum Filosofie met drie belangrijke doelstellingen: (a) een etalage voor het toegepaste en maatschappelijk relevante onderzoek dat op onze faculteit plaatsvindt, (b) een kennisbank voor een publiek geïnteresseerd in filosofische onderwerpen, (c) een portal voor organisaties en bedrijven om in contact te komen met studenten en medewerkers voor onderzoeksopdrachten en stages.

Bij dit alles kan de filosofie (en daarmee de faculteit) bogen op een enorme traditie en een enorme reikwijdte aan subdisciplines. Wat wordt onderzocht en onderwezen is daarbij een dynamisch proces: niet alles wordt altijd onderwezen of is onderwerp van onderzoek. Het curriculum is niet statisch en is nooit statisch geweest. Vertrek van een medewerker en komst van een andere medewerker kan leiden tot andere accenten in onderzoek en onderwijs. In dit verband wordt cultuurfilosofie door sommige studenten hier genoemd. Dat vak was er overigens vroeger niet; met de komst van René Boomkens werd het geïntroduceerd, en met zijn vertrek is het in de vorm zoals hij dat gaf verdwenen. Kritische Theorie / Het vak Critical Theory van iemand uit de Frankfurter Schule is er voor in de plaats gekomen. Sociaal-politieke filosofie met een stevige nadruk op kritische maatschappijanalyse is stevig verankerd in de propedeuse en in latere vakken.

Even afgezien van de precieze invulling van de termen, geven we rond de 30 ECTS Sociale en Politieke filosofie, waarbij het vak Plato’s Politeia nog niet is meegerekend. Het aanbod Sociale en Politieke Filosofie is daarmee minstens vergelijkbaar met het aanbod Kentheorie (maximaal 20 ECTS in de Bachelor), en beduidend groter dan bijvoorbeeld het aanbod Philosophy of Mind (maximaal 7.5 ECTS in de Bachelor) of Taalfilosofie (max. 5 ECTS in de Bachelor). Ons aanbod Sociale en Politieke Filosofie is op zijn minst vergelijkbaar met dat in andere Filosofiebachelors in Nederland. Ook deze cijfers zijn niet statisch uiteraard. Andere voorbeelden: Michel ter Hark vertrok en met hem het Wittgenstein-onderzoek en onderwijs, hetgeen sommige studenten (en medewerkers) zeer betreurden. (Recent wordt er weer een college over Wittgenstein gegeven.) Het vak Aziatische filosofie kwam met de komst van een Research Master-student die zich hierin specialiseerde en samen met een stafmedewerker de cursus ontwierp — tot groot genoegen blijkbaar van studenten, want het wordt zeer goed bezocht. En zo zijn er vele voorbeelden. We proberen steeds een breed palet aan te bieden met een zeer betrokken corps van docenten, waarbij een ieder zich ervan bewust is dat niet alles altijd in even grote mate onderwezen kan worden of onderwerp van onderzoek kan zijn.

Ik noem bewust ook onderzoek hier, want naast onderwijs is onderzoek ook heel belangrijk voor de faculteit. De faculteit heeft vele succesvolle onderzoekers die veel projecten binnenhalen (of hebben binnengehaald), waarmee kansen worden geboden voor studenten om na hun Master een promotietraject te volgen. Als we de vakevaluaties en de (inter)nationale onderzoeks- en onderwijsvisitaties mogen geloven hebben we al meer dan 15 jaar een heel goede faculteit. Dit heeft er voor gezorgd dat de Groningse faculteit nog steeds zelfstandig is als ongeveer de enige in het land: elders zijn ze opgeslokt in grote faculteiten Geesteswetenschappen. Die zelfstandige status willen we graag zo houden: natuurlijk, ons profiel is van meet af aan een tamelijk interdisciplinaire geweest: we werden in 1965 opgericht als Centrale Interfaculteit. Diverse collega’s werken dan ook graag en veel samen met andere wetenschappers uit de overtuiging dat filosofie die wetenschappers en de maatschappij veel te bieden heeft. Maar daarbij houden we graag onze zelfstandigheid als kleine, bloeiende gemeenschap van filosofen en iedereen die filosofie een warm hart toedraagt.

Dit is zo ongeveer waar de faculteit, denk ik, voor staat.

Met groet,
Lodi Nauta, decaan

Facebooktwittertumblrmail

Dit artikel is geschreven door een gastauteur. Schrijf ook voor de Qualia! Kopij kan gestuurd worden naar de redactie via fil-qualia@rug.nl.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *