Alle berichten van Jan Bant

Jan is vierdejaarsstudent en studeert filosofie en American Studies. Hij is sinds drie jaar redacteur en sinds twee jaar eindredacteur.

De Harlem Renaissance Emancipatie en de ontwikkeling van een nieuwe zwarte identiteit

De Renaissance bracht in Europa eeuwenlang de hergeboorte van klassieke kunst en filosofie met zich mee. Hierdoor kwamen er culturele en intellectuele ontwikkelingen die vandaag de dag nog invloed hebben. Minder bekend is de gelijknamige opleving van kunst en filosofie die een aantal eeuwen later plaatsvond in Harlem, in de Verenigde Staten. In de jaren ‘20 en ‘30 van de vorige eeuw maakte Harlem een culturele en intellectuele ontwikkeling door. Onder leiding van het idee van de ‘New Negro van Alain Locke (1885 – 1954) ontstond nieuwe kunst en een nieuwe zwarte identiteit. Óók de Harlem Renaissance heeft vandaag nog invloed. 

Door Jan Bant

1865, de Verenigde Staten. Slavernij werd officieel afgeschaft en miljoenen ex-slaven en tegenstanders van de slavernij juichten in vreugde. De vreugde bleek echter van korte duur. Na de afschaffing ontstond er niet direct een vrije en gelijke samenleving, inclusief justice for all. De erfenissen en overblijfselen van de slavernij waren nog duidelijk te merken. Toen in 1896 tijdens de beruchte Plessy v. Fergusonrechtszaak werd bepaald dat blank en zwart gescheiden moesten blijven, werden de zogenaamde Jim Crow-wetten ingevoerd in het Zuiden. Deze wetten bepaalden de rassenscheiding en stelden dat blanken en zwarten, en de voorzieningen waar ze gebruik van mochten maken, ‘separate but equal’ waren. Gescheiden maar gelijk, vergeleken met de slavernij klinkt het niet verkeerd: er is in elk geval gelijkheid. De praktijk leerde echter dat de voorzieningen van de zwarte Amerikanen constant van slechtere kwaliteit waren dan de voorzieningen van hun blanke landgenoten. Daarnaast waren veel ex-slaven nog steeds afhankelijk van de blanke grootgrondbezitters, waren zwarte Amerikanen tweederangsburgers door het ontbreken aan rechten, en kwam lynching niet zelden voor. Kortom, veel zwarte ex-slaven en hun nageslacht in het Zuiden van de Verenigde Staten leefden nog steeds in erbarmelijke omstandigheden, en er was reden genoeg voor zwarte Amerikanen om weg te willen uit het Zuiden. De eerste stap richting de Harlem Renaissance, de grootste bloeiperiode van zwarte Amerikaanse kunst en cultuur, is gezet.    Lees verder De Harlem Renaissance Emancipatie en de ontwikkeling van een nieuwe zwarte identiteit

Vergeten filosoof: Frantz Fanon Over onvermijdelijk moreel geweld

Onze geschiedenis bestaat uit grote denkers, heldhaftige strijders en fanatieke activisten die de wereld hebben veranderd. Wie de geschiedenisboeken in wil gaan moet dan ook wel uitzonderlijk intelligent, dapper of idealistisch zijn geweest. Frantz Fanon (1925-1961) was alle drie: zowel filosoof, verzetsstrijder en politiek activist. Toch hebben weinig mensen in Nederland van deze man gehoord. Een uiteenzetting over een man wiens ideeën nooit vergeten hadden mogen worden.

Door Jan Bant

Frantz Fanon werd in 1925 geboren op de toenmalige Franse kolonie Martinique, waar hij ook zijn jeugd doorbracht. In de Tweede Wereldoorlog was hij actief in het Franse leger. Na gevochten te hebben voor een land wat niet het zijne was, werd hij psychiater en ontwikkelde hij psychoanalytische theorieën over onderdrukking, was hij politiek activist, en een actieve filosoof – voor zover die term tegenwoordig nog betekenis heeft. Als filosoof hield hij zich bezig met de relaties en denkbeelden die ontstaan tijdens het kolonialisme. Als psychiater gebruikte hij psychoanalytische theorieën om een weg naar sociale en politieke, maar vooral mentale vrijheid te vinden. En als politiek activist was hij actief tijdens de Algerijnse onafhankelijkheidsoorlog tegen Frankrijk. Hoewel hij als Fransman was geboren, identificeerde hij zich als Algerijn. In 1961 overleed hij aan leukemie in een Amerikaans ziekenhuis. Ondanks dat hij op jonge leeftijd stierf, liet hij gedachtegoed na wat van grote invloed was op veel (zwarte) onafhankelijkheidsbewegingen. Wat waren de filosofische, psychoanalytische en politieke ideeën van deze invloedrijke activist?

Lees verder Vergeten filosoof: Frantz Fanon Over onvermijdelijk moreel geweld

Regelcultuur: een kritische beschouwing Een ethische kijk op een alledaags fenomeen

Het studentenleven wordt vaak gezien als de meest zorgeloze tijd in het leven van de mens. Uitgaan kan nog dagelijks en daarna wakker worden in een vreemd bed is voor veel studenten niet vreemd. Toch is het goed om kritisch te kijken naar de dingen die we als normaal beschouwen. Is ‘regelen’ na het uitgaan ethisch verantwoord?

Door Jan Bant

“En, heb je nog geregeld?” is een vaak gestelde vraag na een avondje stappen of na een feestje. Een persoon ‘regelen’ houdt in met een persoon zoenen en/of seks hebben, vaak na het uitgaan. Het regelen maakt deel uit van het studentenleven voor veel studenten en is onderwerp van alledaags gesprek. Is het een manifestatie van zorgeloze vrijheid en van de zelfbeschikking van het eigen lichaam van de vrouw? Of is het een teken van het idee van mannen als jagers die zichzelf opdringen aan vrouwen en het in stand houden van ongelijkheden in de maatschappij? Deze vragen wil ik in dit essay bespreken aan de hand van de theorie over sexual harassment van Anita Superson, hoogleraar ethiek aan de University of Kentucky, en de theorie over sexual autonomy van Andrew Altman, werkzaam aan de Georgia State University, ook als ethicus.   Lees verder Regelcultuur: een kritische beschouwing Een ethische kijk op een alledaags fenomeen