Alle berichten van Gillis Wiltenburg

Gillis is vierdejaarsstudent filosofie. Hij kent de ultieme waarheid al, dus hij studeert alleen nog voor zijn lol.

Frederick de Grote De filosofische manifestaties van een verlichte monarch

Onder de talloze koningen, keizers en andere geweldenaren die in de loop van de geschiedenis de revue zijn gepasseerd, bevinden zich bar weinig heersers die filosofisch georiënteerd zijn. Dit is eigenlijk best vreemd, omdat de persoon die over het lot van de bevolking, van het eigen land en vaak ook de omringende landen beslist een enorme verantwoordelijkheid draagt. Hoe de heerser moraliteit beschouwt, wat hij onder regeren verstaat en hoe hij ten opzichte van geweld staat is niet alleen cruciaal voor zijn eigen handelen, maar ook voor zijn onderdanen en de toekomst van zijn land. Gezien filosofie gemoeid is met deze vragen lijkt het in theorie een waardevolle toevoeging voor een heerser.

Door Gillis Wiltenburg

In de praktijk lijkt het echter alsof heersen en filosofie twee heel verschillende zaken zijn. Ik ben in ieder geval niet de eerste die met het concept van de filosofenkoning heeft gespeeld. Toch hebben ze bestaan, deze filosofenkoningen. Niet op de wijze zoals Plato ze had voorgesteld, en zeker niet in de getalen die wij als filosofen zouden willen zien (uiteraard). Sterker nog, in de Westerse geschiedenis is er maar één filosofenkoning geweest in de afgelopen eeuwen. We hoeven daar niet over te treuren, want tussen een enorme hoeveelheid matige tot ronduit incompetente en achterlijke alleenheersers behoort deze filosofenkoning tot de schamele groep van de ‘geweldenaren’. Ik spreek hier over de eerste verlichte monarch, bijgenaamd ‘Fritz’ en ‘de Oom van Duitsland’; ofwel Frederick de Grote. Voor degenen die van hem gehoord hebben is het misschien opmerkelijk dat ik Frederick een filosofenkoning noem. De titel van ‘de Grote’ wordt over het algemeen geschonken aan de heerser die het land verrijkt, meestal door middel van succesvolle en intensieve oorlogsvoering. Dit is bij Frederick zeker het geval, maar zoals wordt besproken is de rol die filosofie speelt in zijn leven, heerschappij en strijd zowel onbekend als onbetwist. Ik belicht hoe zijn succes als heerser gepaard ging met zijn liefde voor filosofie.  Lees verder Frederick de Grote De filosofische manifestaties van een verlichte monarch

Deugdenethiek en heldenverhalen Onderwijs door jedi, tovenaars en hobbits

Volgens Aristoteles heeft een kind geluk nodig om door een deugdzaam voorbeeld te worden opgevoed. Gillis betoogt dat geluk zeker een rol speelt, maar dat het heldenverhaal een methode biedt om de invloed van geluk in te perken. De held uit dit verhaal is namelijk een ideaal voorbeeld in de context van de deugdenethiek.

Door Gillis Wiltenburg

Ik denk dat elke ouder het beste wenst voor het kind en als opvoeder hieraan probeert bij te dragen. Een goede morele opvoeding is cruciaal om het kind een kans te geven op een goed leven. Helaas zijn niet alle ouders goede opvoeders en daarmee lijkt de toekomst van het kind door het lot bepaald te zijn. In dit artikel schets ik een situatie waarin (on)geluk een rol speelt voor de toekomst van een kind. Vervolgens betoog ik dat het kind in staat is om zich hier deels aan te onttrekken met behulp van de held uit het klassieke ‘goed’-versus-‘kwaad’ verhaal. Om dit aan te tonen correleer ik de moreel didactische waarde van het verhaal met de deugdenethiek. Eerst zal ik laten zien waarom de deugd en eudaimonia vertegenwoordigd zijn door de held, daarna waarom de deugd en eudaimonia van de auteur zelf aannemelijk is, en als laatste waarom het heldenverhaal een geschikt medium is voor de onderrichting in deugdzaamheid. Hieruit zal blijken dat het heldenverhaal het verwaarloosde kind hoop biedt, maar ook dat het waardevolle toevoeging is voor de opvoeding van elk kind. Als casussen gebruik ik de geschreven werken In de ban van de Ring en Harry Potter. Spoiler alert! Lees verder Deugdenethiek en heldenverhalen Onderwijs door jedi, tovenaars en hobbits