Richtingloos Een schets van het depressieve bewustzijn

Depressiviteit laat zich maar moeizaam in woorden vatten. Zelfs onder lotgenoten is er vaak een stilzwijgend wederzijds begrip; het gaat over ‘dat’, en iedereen snapt ongeveer wat ‘dat’ is. Dit artikel is een poging om dat ‘dat’, via de fenomenologie, toch enigszins in kaart te brengen. Hopelijk biedt dit enige herkenning voor hen die zich in de beschrijving kunnen vinden, en een beter begrip van de depressieve medemens voor de rest.

Door Justin Warners

Eerst een paar waarschuwingen vooraf: dit is geen filosofische verhandeling. Ik beroep me alleen op fenomenologische ideeën omdat ik geloof dat een begrip van het bewustzijn als een gericht-zijn-op een zinnige ingang geeft tot de manier waarop depressie dat bewustzijn aantast. Het enige onderzoek dat ik voor dit stuk heb gedaan is het lezen van een deel van Toward a Phenomenology of Depression, de doctoraatsthesis van Jill Marie Gilbert; waar ik haar ideeën indirect aanhaal, is dat omdat ze bij mijn eigen ervaring aansluiten. Ik probeer geen sluitende argumentatie aan te voeren, maar een ervaring waarheidsgetrouw onder woorden te brengen. Daarnaast is het, gezien de subjectieve aard van dit stuk en depressie zelf, heel goed mogelijk dat niet iedereen zich erin kan vinden. Om dit zo veel mogelijk te voorkomen heb ik het stuk aan verschillende ‘ervaringsdeskundigen’ voorgelegd. Ten slotte is het goed om te weten dat het onderscheid tussen depressief en niet-depressief lang niet zo binair is als het hieronder geschetst zal worden, maar dat het eerder een spectrum is waarvan ik de twee uitersten probeer weer te geven. Lees verder Richtingloos Een schets van het depressieve bewustzijn

Conceptual Analysis™ te koop! Waarom echte filosofen geen experts zijn

Dat de letteren, en daarmee de wijsbegeerte, onder financiële druk staan is algemeen bekend. Academische disciplines die zich niet duidelijk laten vertalen naar een groter bruto nationaal product hebben er een zware kluif aan te bewijzen meer te zijn dan pretstudies. Filosofen laten zich daarom bijvoorbeeld inzetten als analisten van argumentatiestructuren en beleidsstukken. Het lijkt een goede zaak dat wijsgeren strijden om het filosofisch nut te bewijzen, maar in feite is het hun ondergang. Om weerstand te bieden tegen culturele en intellectuele verarming moeten filosofen niet simpelweg hun best doen om hun ‘maatschappelijk nut’ uit te leggen, ze moeten de vraag naar dat nut volledig afwijzen.

Door Remco van der Meer

Stellen dat de hedendaagse universiteit te lijden heeft onder het zogenaamde ‘rendementsdenken’ is het intrappen van een open deur. Het punt is hier niet om dat bijna clichématige verwijt te herhalen. Een subtieler probleem zit hem in de manier waarop filosofen zélf zijn gaan kijken naar hun bezigheden, niet simpelweg in de visie van managers en politici. Niet langer is een filosoof gewoon iemand met kritische en constructieve ideeën. In plaats daarvan is ‘de filosoof’ een specifiek soort expert, die met zijn expertise, Conceptual Analysis™, ingehuurd kan worden om bepaalde problemen op te lossen. Wanneer hen de vraag gesteld werd: “wat is nu eigenlijk het nut van jullie academische discipline?”, begonnen ze te sputteren: “hoezo zou dat nut er niet zijn?!” Na enige overpeinzingen kwamen ze dan toch met iets op de proppen: “conceptuele analyse, zoals niemand anders dat kan!”. Het gevolg is tenenkrommende stageverslagen waarin studenten zichzelf ervan overtuigd lijken te hebben dat ze met hun tekstanalyses en argumentatie een unieke, en toch vooral ‘filosofische’, bijdrage hebben geleverd aan een ambtelijk beleidsstuk of bedrijfsvergadering. Lees verder Conceptual Analysis™ te koop! Waarom echte filosofen geen experts zijn

Vergeten filosoof: Margaret Cavendish Waarom appels ook rationeel zijn

Dat het vroegmoderne tijdperk thuis was aan vele grote wijsgeren en wetenschappers staat buiten kijf. De traditionele canon is echter nooit compleet, en zeker vrouwelijke denkers vallen vaak buiten de boot. Eén zo’n onderbelichte denker is Margaret Cavendish, een materialist uit de 17e eeuw die in haar denken het debat aanging met prominente figuren als Thomas Hobbes en René Descartes.

Door Lonneke Oostland

Een persoon kan worden vergeten op verschillende manieren. Je kan iemand ooit belangrijk hebben gevonden maar diegene weer vergeten zijn, of je kan vergeten zijn iemand überhaupt belangrijk te vinden. Dit laatste is het geval bij Margaret Cavendish. Hoewel er – voor een vrouwelijke filosoof – in de academische wereld relatief veel onderzoek naar haar wordt gedaan, moet ik vaak uitleggen aan studiegenoten wie ze is en wat haar theorie behelst. Tijd om dat voor eens en voor altijd goed te doen. Tijd voor een vergeten filosoof.  Lees verder Vergeten filosoof: Margaret Cavendish Waarom appels ook rationeel zijn