Het redden van de bedreigde taal Over de verhouding tussen taal, denken en cultuur

Er wordt wel gezegd dat iedere taal een ander perspectief op de wereld is, en dat we daarom een diversiteit aan talen moeten behouden. Maar waarom denkt men dat eigenlijk? En als er inderdaad een verband tussen ons denken en onze taal is, kan dat dan gebruikt worden als argument om bedreigde talen te behouden?

Door Sarah Bloem

Van de 7000 talen die onze wereld rijk is, loopt meer dan veertig procent het risico om te verdwijnen. Veel talen worden maar door een klein groepje mensen gesproken. Er zijn bijvoorbeeld heel veel verschillende indianentalen die maar door een klein aantal mensen gesproken worden. Deze groepjes worden tezijnertijd steeds kleiner, bijvoorbeeld omdat het aanleren van een andere taal tot een grotere kans op een baan kan leiden of omdat er getrouwd wordt met iemand die een dominantere taal spreekt. De mogelijke oorzaken zijn talrijk. De vraag is of we ons er druk om moeten maken dat deze talen verdwijnen. Als er minder talen zijn, dan spreken meer mensen dezelfde taal en kan communicatie dus ook makkelijker verlopen. Aan de andere kant verdwijnt er wel een stukje cultuur van het desbetreffende volk. Een veel gebruikt argument voor een grote diversiteit aan talen is dat we daarmee een grote diversiteit aan perspectieven op de wereld behouden. Het idee is dat ons wereldbeeld gekleurd wordt door de specifieke taal die we spreken. Waarom denkt men dit eigenlijk?

Lees verder Het redden van de bedreigde taal Over de verhouding tussen taal, denken en cultuur

Synecdoche, New York en Sterfelijkheid De Alwetende Verteller

“I’ve been thinking a lot about dying recently.”
“You’re gonna be fine, sweety”
“No, regardless of how this particular thing works itself out, I will be dying and so will you, and so will everyone here. We’re all hurtling towards death, yet here we are for the moment, alive. Each of us knowing we’re going to die, each of us secretly believing we won’t.”

Door Justin Warners

In De Alwetende Verteller zal ik elke Qualia op zoek gaan naar de filosofie in een boek of een film. Deze eerste editie is meteen atypisch. Ten eerste is zij bijzonder naargeestig; we hebben het vandaag over de dood. Ten tweede (en dit verklaart meteen het eerste) is zij aan iemand opgedragen. Dit stuk is voor Philip Seymour Hoffman, die op 2 februari is overleden. Dat ik over mijn gebruikelijke cynisme heen stap om zo’n haast melodramatisch statement te maken, spreekt boekdelen over mijn respect voor de man als acteur. Ten derde spreek ik je nu vanuit de eerste persoon aan. Door je hier op te wijzen breek ik natuurlijk schaamteloos door de vierde muur heen. Dit is echter wel een prachtig bruggetje naar Synecdoche, New York, een film die Hoffman met regisseur Charlie Kaufman maakte. In deze film wordt de vierde muur namelijk ook geen moment met rust gelaten.

Lees verder Synecdoche, New York en Sterfelijkheid De Alwetende Verteller

De Filosofie als iPhone Column

Er heerste verontwaardiging in zaal Omega toen Jos Kessels tijdens een gastcollege bij het vak Philosophical Interventions aangaf een voorstander te zijn van een HBO filosofieopleiding. Ik betrapte mezelf erop dit ook een slecht idee te vinden, zonder hier echt argumenten voor te hebben. Zoals veel mensen niet kunnen uitleggen waarom broer en zus toch niet met elkaar naar bed mogen als ze een condoom gebruiken. Je komt niet verder dan dat het ‘gewoon niet hoort’. En dat is voor mij, als filosofiestudente voor wie argumenten heilig zijn, natuurlijk niet voldoende reden.

Door Lieve de Vreede

Filosofie studeren voegt iets fundamenteel waardevols toe aan ons leven. Zoals Rob Wijnberg het vorig jaar december ook al mooi formuleerde in ‘De dag dat leren nadenken te duur werd bevonden’1, is het niet belangrijk wat je ermee kunt worden, maar wie je ermee wordt. Ook al zijn er genoeg beroepen uit te oefenen met je filosofiediploma, dit is niet waarom je filosofie studeert. Het is de studie der studies en daarom hoogstaander dan een opleiding. Zo’n intellectueel hoogstandje op het HBO aanbieden zou de filosofie zelf degraderen. We kennen het allemaal; wanneer je die simpele buurman in je favoriete en o-zo-exclusieve restaurant aantreft zal de buurman in kwestie niet leuker worden. Nee, het restaurant is ineens niet zo boeiend meer.

Lees verder De Filosofie als iPhone Column